Pagina 58 - untitled

Basis HTML versie

58
Tekst en afbeeldingen: Harrie van Rooij.
De rode bloedmijt is een van de grootste vijanden van onze gevederde
dieren. Dit is het eerste van drie artikelen over dat onderwerp. In deze
aflevering komen onderwerpen aan de orde als: hoe zien ze eruit, de
voortplanting, de populatie, de bloedafname bij onze dieren en de sterke
kanten en zwakheden van deze mijten.
Wereldwijde verspreiding
Er zijn maar weinig fokkers die gespaard blijven van de rode bloedmijten.
Niet alleen de hobby pluim-veehouder, maar ook de duivenliefhebber en
de vogelkweker worden door deze parasieten geteisterd. In de professionele
pluimveehouderij loopt de schade door rode bloedmijten in de miljoenen. Zij
ver-meerderen zich zeer snel en hebben een lange overlevingstijd. De diertjes
voor honderd procent ver-nietigen zal daarom niet lukken. Eén paartje kan in
gunstige omstandigheden voor een explosie zorgen.
In Nederland bestaat het bloedmijtprobleem eigenlijk al sinds men kippen en
vogels houdt. Speciaal in de zomer, maar ook in de winter, als de ruimte wordt
verwarmd, kan het een ware plaag zijn. Vooral de laatste jaren is het probleem
steeds groter geworden, waarschijnlijk door de resistentie van de mijten tegen
de gebruikte bestrijdingsmiddelen.
Uit een enquête in 2005 blijkt dat in de bedrijfsmatige pluimveehouderij de
besmetting tussen de 82 % en 95 % ligt. Hierbij valt op, dat er de laatste jaren
sprake is van een explosieve groei. Er wordt uitge-gaan van een gemiddeld
bezoek van 50.000 bloedmijten per kip, per nacht. Hierbij gaat men uit van
15.000 bloedmaaltijden per nacht.
Voor wat betreft de hobbyfokkers van kippen, duiven en vogels kunnen we
stellen dat er (bijna) geen hokken meer zijn, die niet in meer of mindere mate
met de rode bloedmijt te maken hebben en dat de besmetting wereldwijd
voorkomt.
De problemen
De problemen als gevolg van bloedmijten kunnen als volgt samengevat wor-
den:
- Doordat de bloedmijt met regelmaat bloed aftapt bij haar gastheer kan
bloedarmoede ontstaan. Dit kan zelfs leiden tot sterfte, vooral jonge die-
ren zijn hier erg gevoelig voor.
- Door het bloedzuigen nemen de slachtoffers meer voedsel op (dat is voor-
al van belang in de pro-fessionele pluimveehouderij).
- De weerstand van de slachtoffers neemt af.
D
E
S
TRIJD
TEGEN
DE
M
IJT
(1)
De rode bloedmijt
(dermanyssus gallinae)
- Door het veelvuldig bezoek van de parasieten ontstaat er irritatie en on-
rust, waardoor het slaapritme wordt verstoord en daardoor de dieren sterk
verzwakken.
- Er treedt huidirritatie op bij de dieren, maar bij een erge besmetting ook
bij de mens.
- De economische schade in Nederland bedraagt meer dan
N
11 miljoen,
zijnde
N
3,5 miljoen voor bestrijding en
N
7,5 miljoen als directe schade.
De besmettingen worden steeds gro-
ter en daardoor dreigt het probleem
onbeheersbaar te worden. Door
“Animal Sciences Group” van Wa-
geningen Universiteit en Research
wordt hier veel onderzoek naar
gedaan. Algemeen wordt erkend dat
hét middel tegen de rode bloedmijt
niet bestaat. De vindingrijkheid van
de bestrijders uit zich wel in een
grote hoeveelheid middelen en me-
thoden die de parasiet op zijn minst
flink weten in te dammen en dus het
probleem beheersbaar te maken.
Bloedluis besmetting in kippenstal.
Foto: Bron Internet
Door diverse oorzaken is de bestrijding van de parasiet de laatste jaren steeds
moeilijker geworden. Steeds meer chemische middelen werden verboden,
omdat ze bij nader inzien schadelijk blijken voor het milieu en het dier en de
mens, doordat producten als vlees en eieren, residuen van de bestrij-dingsmid-
delen bevatten. Daarnaast lijkt de bloedmijt ook steeds meer resistentie op te
bouwen tegen de verschillende chemische middelen.
Hoe komen we er vanaf?
Over de bestrijding van de rode bloedmijt is in de loop der jaren al veel geschre-
ven, zoveel zelfs, dat we door de bomen het bos niet meer zien. Vele middeltjes
en methoden zouden er voorhanden zijn. Ook chemische middelen die vaak
niet meer toegelaten zijn, komen nog steeds veelvuldig aan de orde. Denk
hierbij bijvoorbeeld aan het gebruik van carbaryl. Meestal mogen ze niet meer
worden gebruikt, omdat ze schadelijk zouden zijn voor mens en dier. Verder
zien we ook een aantal (verboden) alternatieve mid-delen de revue passeren.
Zo werd begin 2011 een pluimveehouder uit Ederveen veroordeeld tot acht
maanden celstraf plus
N
30.000 boete, omdat hij illegale nicotine gebruikte
tegen de bloedluis.
Deze middeltjes doden de rode bloedmijten vaak niet volledig en de vermeer-
deringscyclus gaat gewoon door, waarbij ook resistentie optreedt. Met deze
middelen is het probleem meestal slechts gedurende korte tijd in de hand te
houden. De werkzaamheid van deze middelen is echter nooit onderbouwd door
wetenschappelijk onderzoek. Een brede aanpak zal daarom nodig zijn om het
probleem onder controle te krijgen. Deze bestrijding moet zodanig van aard
zijn, dat er geen resistentie kan optreden en dat er geen schade aan het milieu
optreedt. Ter voorbereiding hierop is een gedegen kennis noodzakelijk van
de rode bloedmijt zelf.
De bloedmijt
De rode bloedmijt is een parasiet die op verschillende vogelsoorten voorkomt.
Bloedluis.
Verspreidingsgebied van de rode bloedmijt. Tekening: Harrie van Rooij.