Pagina 60 - OS Kleindier.pdf

Basis HTML versie

60
Kipbegrip - C
Tekst: Ad Boks, afbeeldingen Piet Kroon
Met deze letter beginnen begrippen als cha-
mois, cloaca en coryza, maar ook de kleuren
citroen en columbia. Klinken die begrippen
nog vreemd? Geen probleem, daar is deze
encyclopedie voor.
Catalogus
: Publicatie die tijdens een tentoonstel-
ling verschijnt waarin de namen van de aanwezige
rassen, kleurslagen en het geslacht van de ingezon-
den dieren, ingedeeld in jong en oud zijn vermeld.
Verder staan de namen van de tentoonstellingsbe-
stuurders, de keurmeesters, die gekeurd hebben en
de namen en adressen van de inzenders vermeld,
inclusief het nummer van hun fokkerskaart.
Cel
: Alle levende wezens bestaan uit duizenden tot
miljoenen afzonderlijke levende deeltjes, die slechts
zichtbaar zijn onder een microscoop, dit worden
cellen genoemd. Het belangrijkste onderdeel vormt
de celkern, een klein donker bolletje.
Celdeling
: Vermenigvuldiging van cellen door
middel van deling.
Ceylons Boshoen
: Een van de 4 wilde hoenderras-
sen, dit ras komt alleen voor op het eiland Ceylon.
Het lijkt veel op de Bankiva, maar is iets slanker en
hoger gesteld. Verder is de gele vlek midden in het
kamblad een opvallend kenmerk. De dieren voeden
zich met bessen en insecten en zijn zeer moeilijk
in gevangenschap te houden. Kruising met andere
hoenderrassen is mogelijk, maar tot op heden zijn
de nakomelingen onvruchtbaar gebleken.
Chamois
: Verouderde benaming, die in het ver-
leden werd gebruikt voor de huidige kleuraandui-
dingen geel witgezoomd, geel witgetoept en geel
witgeloverd. Ondanks het verschil in tekeningpa-
troon werden al deze drie kleurpatronen met de
zelfde naam aangeduid.
Cholera (Vogelcholera)
: Een door de bacterie
Pasteurella multocida veroorzaakte ziekte. De
ziekte kan zowel in acute als in chronische vorm
voorkomen. Vooral volwassen dieren zijn het
meest gevoelig. Hanen met grote kopversierselen
worden zeer gemakkelijk het slachtoffer van de
chronische vorm.
De acute cholera wordt gekenmerkt door plotse-
linge sterfte. De aangetaste dieren zijn zeer korte
tijd ziek. Zij zitten in elkaar, de kopversierselen
worden blauw en een enkel uur later zijn ze al
dood. Het sterftepercentage varieert tussen enkele
procenten en 50%. Bij de chronische vorm wor-
den vooral ontstekingsverschijnselen aan de kop
aangetroffen, de kammen en kinlellen raken zeer
sterk opgezwollen.
Men kan de ziekte bestrijden door een langdurige
behandeling met geneesmiddelen, maar het resul-
taat valt nogal eens tegen.
Chromosomen
: Min of meer staafvormige li-
chaampjes in de celkern gelegen en drager van de
erfelijke eigenschappen. Bij hoenders bedraagt het
aantal chromosomen 78. Van een bepaalde chromo-
somensoort zijn er in de celkern altijd 2 aanwezig.
Een uitzondering vormen de chromosomen die
het geslacht bepalen (geslachtschromosomen). Bij
de haan zijn ze gelijk van grootte, maar bij de hen
zijn ze ongelijk van grootte.
Citroenpel
: Als goudpel. De tekening is hetzelfde
als bij de goudpel, alleen de grondkleur is strogeel
in plaats van goud.
Citroenporselein
: Als porselein, alleen de grond-
kleur is citroengeel in plaats van okerbruin.
Cloaca
: De ruimte die zich bevindt voor de aars-
opening, waarin de endeldarm, de urineleiders en
de uitwegen van de geslachtsorganen uitmonden.
Cloaca: U ziet links de cloaca van een vrouwelijk
eendagskuiken en recht de mannelijke versie.
Clubshow
: Tentoonstelling, die door een spe-
ciaalclub bij een doorgaans grote show wordt
ondergebracht. Op zo’n clubshow zijn prijzen te
winnen door de, -bij de speciaalclub-, aangesloten
leden. Een tentoonstelling van een plaatselijke
vereniging wordt ook wel aangeduid met clubshow
en is een show voor de leden van de organiserende
vereniging(en).
Coccidiën
: Eencellige organismen (protozoën) die
in de darmwand van vogels en zoogdieren huizen
en coccidiosis veroorzaken, vooral bij jonge dieren
met een leeftijd tot een half jaar. De verschillende
geslachten beperken zich tot bepaalde delen van het
darmstelsel en tasten zo specifieke delen aan.
Coccidiosis
: Coccidiosis is een besmettelijke
ziekte. Coccidiën van zoogdieren zijn onschadelijk
voor pluimvee. Bij kippen is een zestal vormen van
zeer kwaadaardige Eimeriasoorten.
De ziekte kenmerkt zich door een afwijkende ont-
lasting bijvoorbeeld dunne mest, bloed in de mest
en de dieren zitten “dik”.
Kippen scheiden met de ontlasting zogenaamde
oöcysten uit, die de vorm van een eivormig
lichaam hebben. In vochtige warme omstandig-
heden ontwikkelen deze oöcysten zich explosief.
Bij de dierenarts zijn goede bestrijdingsmiddelen
verkrijgbaar. Na een behandeling de dieren extra
vitamine geven.
Columbia
: Een wit dier, met in iedere veer in de
hals, een groenglanzende zwarte middenstreep. Bij
bepaalde Amerikaanse rassen is bij de haan het zadel
voorzien van een groenglanzende en V-vormige
schachtstreep, welke wit omzoomd is. De staart is
zwart en de sikkels zijn groenglazend zwart, ook de
bijsikkels (haan) en staartdekveren (hen) zijn zwart,
met een witte omzoming. De grote slagpennen zijn
zwart, met een witte rand aan de buitenzijde van
de buitenvaan. De kleine slagpennen hebben een
zwarte binnenvaan, met een witte rand, die om de
punt heen loopt. De buitenvaan is wit, zodat bij een
gesloten vleugel, deze geheel wit is.
De columbia Brabanters kwamen ruim 100 jaar
geleden in Duitsland nog voor.
Columbia blauwgetekend
: Zie columbia, alleen is
al het zwart vervangen door grijsblauw. Deze kleur
vererft door de Bl-factor intermediair.
Columbia koekoekgetekend
: Zie columbia, al-
leen is al het zwart vervangen door koekoek.
Conditie
: Gezondheidstoestand van het dier. Dit
heeft ook betrekking op de verschijningsvorm op
de tentoonstelling: straalt gezondheid uit, is schoon
met een glanzende onbeschadigde bevedering en
dergelijke.
Conditioneren
: Het door een goede opfok in
showconditie brengen van een dier. Wordt in het
jargon ook het in tentoonstellingsvorm brengen
genoemd, met behulp van geoorloofde middelen
(wassen, kam invetten e.d.).
Coryza
: In het Nederlandse aangeduid met snot. Is
meestal onschuldig, maar kan ook ernstige vormen
aannemen en kan in chronische vorm overgaan.
Couperen
: In het verleden toegepast bij vecht-
hoenders, inhoudende het wegsnijden van kam,
kinlellen en oren, om de kop een typische vorm
te geven.
CRD
: Een chronische ademhalingsaandoening.
De verschijnselen zijn rochelende ademhaling,
natte neusgaten en schuim in de ogen. Via bij de
dierenarts verkrijgbare geneesmiddelen is dit te
behandelen.
Crème
: Ongewenste gele aanslag op wit, of gro-
tendeels wit gevederte.